Aktualności »

Żeliwo ciągliwe otrzymuje się przez długotrwałe wyżarzanie odlewów z żeliwa białego. W wyniku wyżarzania następuje rozpad cementytu na żelazo i węgiel. Wyżarzanie odbywa się w wysokich temperaturach i przebiega wg reakcji chemicznej Fe₃C-»3Fe + C. Uzyskane w wyniku tych procesów żeliwo ciągliwe zajmuje, pod względem właściwości mechanicznych, pośrednie miejsce między żeli­wem szarym i stalą. Jest ono bardziej ciągliwe od żeliwa szarego, jednak ustępuje pod tym względem stali.

Wiele drobnych elementów, jak np. kształtki do instalacji ruro­wych (łączniki), części maszyn, klucze, które są produkowane maso­wo, a od których wymaga się pewnej odporności na uderzenia, wyrabia się z żeliwa ciągliwego. Żeliwo stopowe. Właściwości mechaniczne i fizyczne żeliwa można zmienić przez dodanie niektórych pierwiastków, jak np.: nik­lu, chromu, manganu, krzemu, glinu, miedzi itp. Szerokie zastosowanie w technice znalazły żeliwa stopowe z za­wartością niklu, który znacznie zwiększa wytrzymałość żeliwa. Chrom w ilości ok. 2% dodawany jest do żeliw narażonych na działanie wysokich temperatur (żeliwa ognioodporne). Żeliwa stopowe są stosowane do specjalnych celów, np. gdy wymagana jest: kwasoodporność, żaroodporność, odporność na ko­rozję.

Żeliwo sferoidalne otrzymuje się przez zastosowanie spec­jalnych procesów, w wyniku których grafit występuje w postaci skupień kulistych. Taki układ znacznie polepsza właściwości mecha­niczne żeliwa sferoidalnego w porównaniu z żeliwem szarym czy też białym. Żeliwo sferoidalne stosuje się do produkcji niektórych części maszyn rolniczych, obrabiarek, samochodów i ciągników oraz ar­matury przemysłowej. Żeliwo to ma bowiem oprócz korzystnych właściwości odlewniczych około dwukrotnie większą wytrzymałość na rozciąganie niż żeliwo szare. Ponadto żeliwo sferoidalne ma więk­szą odporność na korozję w warunkach atmosferycznych i eksploa­tacyjnych. Oprócz tego odznacza się ono dużą wytrzymałością na wysokie temperatury. Właściwości odlewnicze żeliwa sferoidalnego są

znacznie lepsze niż staliwa. Wykonując odlewy armatury przemys­łowej z żeliwa sferoidalnego, uzyskuje się:

• znacznie mniejszą masę armatury,
• możliwość wykorzystania armatury dla chemicznie agresywnych • czynników gazowych i ciekłych,
• możliwość stosowania armatury do wyższych temperatur.

Żeliwo modyfikowane. W celu uzyskania wysokich właś­ciwości wytrzymałościowych żeliwa stosuje się między innymi meto­dę modyfikowania. Polega ona na dodawaniu do ciekłego żeliwa, tuż przed odlaniem, pewnych dodatków, zwanych modyfikatorami, w ilości 0,1-0,8%. Najczęściej są to stopy żelazo-krzem (Fe-Si), wapnio-krzem (Ca-Si) oraz aluminium lub ich mieszaniny.

Modyfikowanie podwyższa znacznie właściwości mechaniczne że­liwa, zwłaszcza odporność na ścieranie, zwiększa też odporność na korozję.

• mapa strony
• złom
• stopki wahliwe